Obraz Niemców w dramacie Kruczkowskiego - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Dramat Leona Kruczkowskiego Niemcy ukazuje panoramiczny obraz społeczeństwa niemieckiego w okresie II wojny światowej. Autor na przykładzie jednej rodziny przedstawił różnorodność postaw narodu wobec faszyzmu i okrucieństwa hitlerowskich Niemiec.

Profesor Walter Sonnenbruch, główny bohater utworu, swoją postawą reprezentuje tych, którzy w obliczu wojny przyjmowali stanowisko bierne i nie angażowali się w żaden sposób w toczące się jak gdyby poza nimi życie. Mężczyzna stara się skupić wyłącznie na pracy, dostrzega otaczające go zło, lecz nie podejmuje żadnych działań, by walczyć z faszyzmem. Żyje w świecie iluzji, pamiętając o dawnej chwale swojego narodu. Pragnie zachować ją w sobie na lepsze czasy, kiedy jego ojczyzna wyzwoli się z ogólnego szaleństwa. Twierdzi, że przechowuje w sobie prawdziwe Niemcy. Z przekonania jest antyfaszystą, lecz swoim biernym zachowaniem daje milczące przyzwolenie na to, przed czym pragnie uciec. Uważa się za „uczciwego Niemca”, który nie uczestniczy w mordach, grabieżach i zniszczeniach, pustoszących ówczesną Europę. Wstydzi się za swój naród, nie chce brać udziału w wojnie, ale w sytuacji, kiedy mógł udowodnić, że rzeczywiście jest prawym Niemcem i pomóc Joachimowi Petersowi, okazuje się tchórzem i egoistą, niezdolnym do jakichkolwiek decyzji.

Berta Sonnenbruch i Liesel należą do zwolenników faszystowskich Niemiec i bezkrytycznie wierzą w hitlerowską propagandę. Czują się obywatelkami „wielkich Niemiec”, są przekonane o wyższości swojego narodu nad innymi i ufają, że Niemcy w przyszłości będą europejską potęgą. Obie straciły w czasie wojny bliską osobę – Berta – syna, Liesel – męża i dzieci, lecz starają się pogodzić z tą tragedią. Berta uważa, że jej syn zginął, walcząc w imię miłości do ojczyzny i w podobnej sytuacji każdego dnia są setki matek i żon. Liesel swą rozpacz zamieniła w nienawiść do przeciwników faszyzmu. To ona składa doniesienie na policji, że w ich domu ukrywa się zbieg z obozu niemieckiego, choć w ten sposób naraża swoją rodzinę. Podobnie jak profesor, Berta i Liesel nie działają aktywnie na rzecz faszystowskich Niemiec, lecz nie potępiają wojny i uważają, że jest ona sprawiedliwa i potrzebna narodowi niemieckiemu do osiągnięcia zamierzonej potęgi.

Willi Sonnenbruch, najmłodszy syn profesora, jest oficerem SS w okupowanej Norwegii. Aktywnie uczestniczy w wojnie, stojąc po stronie faszyzmu i mordując ludzi. Ślepo wierzy w potęgę Niemiec, a swych rodaków uważa za wszechwładnych i pedantycznych. Jest wytworem hitlerowskiej propagandy – wychowany w szeregach Hitlerjugend, stał się człowiekiem okrutnym i bezwzględnym. Potrafił doskonale wykorzystywać swoją wysoką pozycję w Norwegii, bez skrupułów katował ludzi, mordował, wykazywał się brakiem jakichkolwiek ludzkich uczuć. Rozmowa z panią Soerensen uwidacznia wszystkie wady młodzieńca – człowieka zakłamanego, obłudnego, bezdusznego, który pod maską dobrego wychowania ukrywał prawdziwe cechy swojego charakteru. Postawa Willego Sonnenbrucha odzwierciedla zachowanie hitlerowców w czasach II wojny światowej.

Postawę Ruth Sonnenbruch początkowo trudno określić. Młoda artystka, korzystająca z przywilejów Niemiec, podróżuje po Europie, w poszukiwaniu „mocnych wrażeń”. Jest obserwatorką, która dystansuje się od otaczającej ją rzeczywistości. We Francji z własnego wyboru zastępuje Fanchette podczas egzekucji partyzantów i tak naprawdę nie wiadomo, czy czyni to z litości, by dziewczyna nie patrzyła na śmierć swojego ojca, czy też jest to okazja do przeżycia czegoś emocjonującego. Ruth jako jedyna potrafi przełamać swoją bierność i w trudnej sytuacji, jaką jest zjawienie się w domu rodziców Joachima, przełamuje narzucony przez siebie dystans i pomaga zbiegowi. Jest przekonana, że tak właśnie powinien postąpić jej ojciec, gdyby nie był tak słabym człowiekiem. Nie wycofuje się z pomocy nawet w chwili, kiedy w domu zjawiają się policjanci i musi z nimi wyjść, choć mogłaby ocalić siebie, wydając, ukrywającego się w jej pokoju Petersa. Postawa Ruth Sonnenbruch udowadnia, że wśród biernych Niemców byli również tacy, którzy potrafili w trudnych chwilach postąpić z godnością i wykazać się chęcią ocalenia drugiego człowieka, nawet kosztem swojego własnego życia.

Żandarm Hoppe nie należy do rodziny profesora Sonnenbrucha, lecz można go określić jako reprezentanta tych, którzy zostali siłą wdrożeni w system totalitarny i zmuszeni do biernego i ślepego posłuszeństwa. Ten prosty człowiek, tęskniący za czasami, kiedy w spokoju pracował jako woźny na uniwersytecie, w czasach wojny zdołał zachować resztki człowieczeństwa. Na widok żydowskiego chłopca, okazuje litość, lecz przepisy zmuszają go do zamordowania dziecka. Tak właśnie musieli postępować ci, którzy zostali wbrew sobie wcieleni do wojska i musieli służyć ojczyźnie.

Dramat Leona Kruczkowskiego odzwierciedla postawy Niemców w okresie II wojny światowej. Pisarz zdołał ukazać je na przykładzie jednej rodziny, w której każda osoba reprezentuje swoim postępowaniem i światopoglądem różne stanowiska wobec otaczającej rzeczywistości i hitlerowskiego reżimu.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Niemcy - streszczenie
2  Kompozycja, treść i forma dramatu
3  Motywy literackie w „Niemcach”



Komentarze: Obraz Niemców w dramacie Kruczkowskiego

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: