Sąd nad Walterem Sonnenbruchem - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Walter Sonnenbruch, główny bohater dramatu Leona Kruczkowskiego, uważa się za uczciwego Niemca, który nie ma sobie nic do zarzucenia. Czy ta opinia jest jednakże właściwa i należy się z nią zgodzić?

Profesor Walter Sonnenbruch jest wybitnym, międzynarodowym autorytetem w dziedzinie biologii, wzbudzającym powszechny szacunek i uznanie. Jest lubiany przez współpracowników, którzy uważają go za człowieka praworządnego i godnego zaufania. Jako osoba wykształcona nie może pogodzić się z okrucieństwami wojny i bezwzględnością swoich rodaków. Wstydzi się niemieckiej agresji, uważając, że jego naród uległ ogólnemu szaleństwu, w którym nie chce uczestniczyć i z którym nie chce mieć nic wspólnego. Od chwili wybuchu wojny odczuwa wstyd tak ogromny, że nie potrafi spojrzeć prosto w oczy swoim zagranicznym przyjaciołom i z tego powodu wycofał się z życia towarzyskiego, skupiając się wyłącznie na pracy naukowej. Odizolował się od rzeczywistości, tworząc swój własny, hermetyczny świat, w którym, jako jedyny, nosi w sobie ideały i wartości „prawdziwych Niemiec”, by zachować je na lepsze czasy. W poglądach jest zdecydowanym przeciwnikiem hitleryzmu, lecz nie potrafi działać aktywnie, aby przeciwstawić się złu. Błędnie sądzi, że zdołał odgrodzić się „niewidzialnym pancerzem” od wszechobecnego okrucieństwa, ponieważ sam nie morduje, nie pali, nie kradnie. Dla niego wojna toczy się tuż obok, lecz bez jego uczestnictwa. W rzeczywistości Walter Sonnenbruch jest człowiekiem samotnym i zagubionym, nierozumianym przez bliskich, którzy wstydzą się jego poglądów politycznych i dla których jest dziwakiem.

Zdawać by się mogło, że taka postawa czyni z profesora Sonnenbrucha osobę uczciwą. Byłaby to jednakże ocena zbyt pobieżna. Prawdziwa osobowość mężczyzny wyłania się z jego postępowania z chwili swoistej próby, jaką jest pojawienie się w jego domu dawnego asystenta, Joachima Petersa, zbiega z obozu jenieckiego, przeciwnika faszyzmu. Peters, osadzony w obozie za poglądy polityczne, zapamiętał profesora jako człowieka prawego, którego uważał za przyjaciela i który przez laty zadeklarował chęć pomocy w każdej sytuacji. Nieoczekiwana wizyta całkowicie paraliżuje Sonnenbrucha i burzy jego wewnętrzny spokój, zmuszając do zastanowienia się nad swoim postępowaniem. Naukowiec gotów jest ofiarować Joachimowi pieniądze, byle tylko jak najszybciej pozbyć się nieproszonego gościa. W milczeniu obserwuje zachowanie swojej córki, Ruth, która przejmuje inicjatywę i jako jedyna ofiarowuje pomoc uciekinierowi. W milczeniu obserwuje syna, Willego, który zatrzymuje Petersa, zamierzając wydać go w ręce policji.

Walter Sonnenbruch w sytuacji kryzysowej okazuje się człowiekiem słabym, żałosnym i – jak trafnie ocenił go syn – tchórzem. To właśnie tchórzliwość nakazuje naukowcowi milczenie, kiedy należałoby zacząć działać, by zasłużyć w końcu na miano „uczciwego Niemca”. Wygłaszanie szczytnych ideałów i haseł w domowym zaciszu, kiedy jako człowiek nauki mógł w swoich wystąpieniach potępiać faszyzm i wojnę, nie czyniło z Sonnenbrucha bohatera. Nawet w jubileuszowym wystąpieniu nie potrafił mówić o swych poglądach, lecz wyraził wyłącznie to, czego oczekiwali od niego bliscy. To tchórzostwo i bierność w obliczu wojny sprawiły, że nie chciał wierzyć Petersowi, iż jego osiągnięcia naukowe są wykorzystywane przez faszystów. Słowa „mnie to nie obchodzi” to świadome przyzwolenie na okrucieństwo wobec milionów okupowanych ludzi. Być może Walter Sonnenbruch sam nie mordował, lecz pośrednio, poprzez swoje milczenie, uczestniczył w bestialstwie i bezwzględnych działaniach hitlerowców. Walter Sonnenbruch nie zasługiwał na miano „uczciwego Niemca”, który nie ma sobie nic do zarzucenia. Pośrednio, poprzez swoją bierną postawę i milczenie, uczestniczył w zbrodniach, a jego badania naukowe były wykorzystywane do mordowania niewinnych ludzi. Izolowanie się od zła nie wystarcza, by czuć się niewinnym.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Niemcy - streszczenie w pigułce
2  Motywy literackie w „Niemcach”
3  Wyjaśnienie tytułu dramatu Kruczkowskiego



Komentarze: Sąd nad Walterem Sonnenbruchem

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: