Leon Kruczkowski – życiorys
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pierwsza samodzielna sztuka sceniczna „Bohater naszych czasów” (1935) w zamiarze autora miała przynieść rozrachunek z ideowym i moralnym podłożem faszyzmu. Ówczesna krytyka nie przyjęła utworu zbyt entuzjastycznie. Doceniano co prawda ambicje problemowe, lecz jednocześnie zarzucano pisarzowi niedopracowane walory dramaturgiczne. Kruczkowski przerobił dramat, tym razem pod tytułem „Przygoda z ojczyzną” (1938), lecz nie zdążył już wystawić go w Krakowie. Przeszkodził temu wybuch II wojny światowej. W roku 1937 powstała powieść „Sidła”, w której pisarz ukazał odmienny typ bohatera – drobnomieszczanina. Tym razem stworzył utwór o wyraźnych ambicjach psychologicznych. W rok później Leon Kruczkowski podjął zamiar napisania powieści o życiu polskich emigrantów – górników w Belgii. W tym celu, dzięki uzyskanemu stypendium, udał się do belgijskich ośrodków górniczych, przekonany, że dzięki bezpośrednim obserwacjom i reporterskiemu zbieraniu materiału dojdzie do poważnych osiągnięć literackich. Fragmenty powieści, uznanej za zaginioną, zostały odnalezione wiele lat po wojnie, lecz pisarz, osłabiony chorobą, nie miał już sił, aby ją ukończyć i opublikować.

W latach trzydziestych XX wieku zaczął formować się lewicowy front walki z faszyzmem. Leon Kruczkowski, po sukcesie „Kordiana i chama”, zyskał autorytet i szacunek społeczny. Uczestniczył w licznych spotkaniach i odczytach. Włączył się również w spór na temat perspektyw sztuki socjalistycznej. W roku 1933 objeżdżał kraj z odczytem „Łuna nad Niemcami”. Po roku 1935 jego działalność publicystyczna i bezpośrednio polityczno-ideowa wzmogła się. W tym okresie miał już sformułowaną indywidualną postawę ideowo-społeczną, ogłaszając w broszurze „Dlaczego jestem socjalistą?” rozprawę polemiczną z teoriami zachodniego socjalisty, Henryka de Mana. Jako humanista i pisarz opowiedział się za lojalnie prowadzoną walką w szeregach komunistów.

W dniu wybuchu II wojny światowej został powołany do wojska jako oficer rezerwy i brał udział w kampanii wrześniowej na południu kraju. Został oficerem służbowym w krakowskim batalionie 12 pułku piechoty. 14 września, pod Zamościem, dostał się do niewoli i został przewieziony do obozu jenieckiego w Gross-Born, a następnie do Arnswaldu, gdzie przebywał przez całą okupację. Od przyjazdu do obozu przyjął aktywną postawę. To z jego inicjatywy powstał i rozwijał się teatr obozowy, nazwany Teatrem Symboli. Ta nikła działalność kulturalna, korespondencja z rodziną oraz czytanie dzieł klasyki polskiej i obcej stały się dla pisarza najważniejszym sposobem na przetrwanie. Kruczkowski starał się, aby repertuar teatru miał wartości literackie i zarazem dostarczał jeńcom rozrywki. W roku 1944 wystawił „Fausta”. Wraz z kilkorgiem przyjaciół pozostał w Arnswaldzie, czekając na nadejście Armii Radzieckiej. Pierwsze przeżycia, związane z okresem wyzwolenia, opisał w kilka lat później w dramacie „Pierwszy dzień wolności”. Po powrocie z obozu wraz z rodziną przeniósł się na stałe do Warszawy, gdzie objął stanowisko wiceministra w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Funkcję tę pełnił do roku 1948. Do nowych obowiązków podszedł bardzo poważnie i już w 1946 roku opracował zarys programu Ministerstwa. W rok później, na łamach „Kuźnicy” opublikował polemikę z pisarzami krytykującymi politykę kulturalną, prowadzoną przez resort kultury. W tym samym czasie był posłem do Krajowej Rady Narodowej, a od roku 1947 – posłem do Sejmu Ustawodawczego. W latach 1952-62 był kolejno posłem z Jarosławia, Kłodzka i Krakowa. Zaangażował się także w walkę o pokój w Światowym Ruchu Obrońców Pokoju. Od 1949 roku był członkiem Polskiego Komitetu Obrońców Pokoju, a od 1950 – członkiem Światowej Rady Pokoju. Brał czynny udział we wszystkich kongresach, konferencjach i zjazdach organizacji. Pracy społecznej i politycznej poświęcał większość czasu. Wiele utworów, które rozpoczął wówczas, pozostało nie ukończonych. Później pracę literacką uniemożliwiała mu szybko postępująca choroba.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Charakterystyka pozostałych postaci
2  Niemcy - streszczenie
3  Charakterystyka Ruth Sonnenbruch



Komentarze
artykuł / utwór: Leon Kruczkowski – życiorys







    Tagi: