Wyjaśnienie tytułu dramatu Kruczkowskiego
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Sprawa tytułu dramatu Leona Kruczkowskiego wiąże się z problematyką niemiecką. Pisarz początkowo zatytułował utwór „Niemcy są ludźmi” i pod takim właśnie tytułem opublikował w „Odrodzeniu” pierwszy akt sztuki. Po napisaniu całości uświadomił sobie, że to sformułowanie nie wyrażało dostatecznie zawartości ideowej dzieła. Według autora wyrażenie „Niemcy są ludźmi” określało wyłącznie punkt wyjścia dla przedstawionej problematyki: „Niemcy są ludźmi” znaczyło u mnie, jako punkt wyjścia: spróbujmy w literaturze – odejść od plakatowej wizji „szczekającego Niemca”, postawmy sobie pytanie: Jak to się działo od strony ludzkiej? […] Formuła „Niemcy są ludźmi” czytelna jest, mam nadzieję, dość wyraźnie w przesłankach mojej sztuki, niejako w jej przedtekście. Na karcie tytułowej po ostatecznym ukończeniu zostali po prostu „Niemcy”. Ustalając taki właśnie ostateczny tytuł sztuki, zdałem sobie sprawę z tego, że zakres pojęciowy słowa „Niemcy” jest znacznie szerszy od uściślonego w moim dramacie zakresu konkretnych treści: konfliktu, fabuły i ludzi.”.

W Berlinie sztuka była wystawiana pod zmienionym tytułem: „Rodzina Sonnenbrucków”. Tytuł dramatu wywołał ostrą krytykę opinii publicznej, która zarzuciła Kruczkowskiemu niestosowność tytułu w odniesieniu do zagadnienia poruszanego w utworze. Juliusz Żuławski w artykule: „Niemcy” w Warszawie stwierdził, że tytuł obejmuje cały naród niemiecki, a sztuka ogranicza się do ukazania wyłącznie jednej warstwy społecznej: „Mówiąc po prostu: jeżeli są to „Niemcy” – to Niemcy wybrani zbyt jednostronnie, Niemcy jednej tylko warstwy społecznej. Niemcy – mimo założenia zawartego w tytule – niedostatecznie reprezentujący cały naród niemiecki.”. Mieczysław Ziemski za najbardziej odpowiedni uznał tytuł, pod którym dramat był wystawiany z Berlinie. Jego zdaniem formuła „Niemcy są ludźmi” nie była właściwa, ponieważ Kruczkowski nie przedstawił w dziele zbyt wielu postaci dobrych Niemców. Za równie chybiony uznał właściwy tytuł sztuki: „Tytuł „Niemcy” przyrzeka znowu, że autor pokaże nam pełną, chociażby sprowadzoną do okazów najprostszych, teatralną typizację społeczeństwa niemieckiego jakiegoś okresu, […] lecz asortyment typów niemieckich daleki jest od wyczerpującej kompletności.”. Wacław Orłowski podzielał opinię, że najbardziej właściwym tytułem dramatu był ten, pod którym był wystawiany w berlińskim „Deutsches Theater” i na który autor wyraził zgodę. Uważał, że zmiana ta wskazywała na tendencję zacieśniającą problem dzieła: „Konflikt w sztuce Kruczkowskiego jest nie dość charakterystyczny, by mógł być wykładnikiem konfliktu ogólnoniemieckiego. „Niemcy” to rzeczywiście wysublimowany dramat pewnej rodziny niemieckiej, miejscami dość typowy dla inteligenckiego środowiska, miejscami całkiem swoisty. Dlatego właśnie nazwa sztuki w brzmieniu polskim przerasta raczej ramy poruszanych w niej spraw.”.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  „Niemcy” na scenach polskich i niemieckich
2  Niemcy - streszczenie
3  Charakterystyka Waltera Sonnenbrucha



Komentarze
artykuł / utwór: Wyjaśnienie tytułu dramatu Kruczkowskiego






    Tagi: