Geneza dramatu „Niemcy”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W pięć lat później Leon Kruczkowski w artykule „O biografii wewnętrznej pisarza”, który ukazał się na łamach „Nowej Kultury”, ponownie poruszył problematykę niemiecką, konkretyzując przesłanie zawarte w „Niemcach”: „Jednym z problemów, które mnie głęboko nurtowały w latach ostatniej wojny, okupacji i mojego pobytu w niewoli hitlerowskiej, był problem tzw. „porządnego Niemca”, który nie mordował, nie katował, nie rabował i nie palił, w ogóle przez całą wojnę nie opuszczał granic swojego kraju – to znaczy ogromnej większości niemieckiego społeczeństwa, która jednak, czuliśmy wszyscy, ponosiła odpowiedzialność za hitleryzm, za wojnę, za okupację, za Oświęcim i za zburzenie Warszawy. Zagadnienie to, problem winy „porządnego Niemca”, niepokoiło mnie przez parę lat – bez określonych zamierzeń pisarskich. […] Ważny problem polityczno-moralny, który w roku 1948 skonkretyzował mi się jako problem „sonnenbruchizmu”, żył we mnie przez szereg poprzednich lat, karmił się okruchami zjawisk, jakie niekiedy przenikały przez druty obozu, i dojrzewał wewnętrznie na długo przedtem, zanim stał się tworzywem określonego zamysłu pisarskiego. Co więcej, nie przestał żyć we mnie i po napisaniu „Niemców”, gdyż w gruncie rzeczy nigdy nie był problemem wyłącznie niemieckim.”

„Niemcy” powstały w 1949 roku. Prapremiera sztuki odbyła się 22 października tegoż roku w Krakowie. Tydzień później dramat został wystawiony jednocześnie na deskach teatru we Wrocławiu i Berlinie, a 5 listopada – w Warszawie. Wkrótce pojawiła się w repertuarze innych polskich i zagranicznych teatrów. Pomimo upływu lat od chwili powstania „Niemców” dramat nadal zachowuje aktualność swojego przesłania, ukazując destrukcyjny wpływ totalitaryzmu na ludzki los, moralność każdego człowieka i humanitarne wartości. Przypomina, że zło, które człowiek ignoruje i przeciwko któremu nie protestuje, może pojawić się w każdej chwili. Ogólne przesłanie „Niemców” można odnieść do słów wiersza Johna Donne’a: „Żaden człowiek nie jest samoistną wyspą; każdy stanowi ułomek kontynentu, część lądu. Jeżeli morze zmyje choćby grudkę ziemi, Europa będzie pomniejszona tak samo, jak gdyby pochłonęło przylądek, włość twoich przyjaciół czy twoją własną. Śmierć każdego człowieka umniejsza mnie, albowiem jestem zespolony z ludzkością. Przeto nigdy nie pytaj, komu bije dzwon; bije on tobie”.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Kompozycja, treść i forma dramatu
2  Charakterystyka Williego Sonnenbrucha
3  Czy obojętni są niewinni? Problem winy w „Niemcach” Leona Kruczkowskiego



Komentarze
artykuł / utwór: Geneza dramatu „Niemcy”







    Tagi: