Motywy literackie w „Niemcach”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Motyw cierpienia – cierpienie towarzyszy profesorowi Sonnenbruchowi od chwili wybuchu wojny. Naukowiec, który zawsze uważał się za uczciwego Niemca, nie potrafił pogodzić się z okrucieństwem własnego narodu i wstydził się, że najmłodszy syn stał się wykonawcą bezwzględnego reżimu. Uznaje, że najlepszym sposobem na pozostanie uczciwym Niemcem jest całkowita izolacja od otaczającej go rzeczywistości i poświęcenie się wyłącznie pracy naukowej. Postawa ta okazuje się jednak niewłaściwą – niedostrzeganie zła było równoznaczne z wyrażaniem zgody na nie.

Motyw domu – dom rodziny Sonnenbruchów jest pozornie szczęśliwy. Głowa rodziny, profesor Sonnenbruch, od czterech lat jest człowiekiem, który w obliczu wojny i okrucieństwa narodu niemieckiego, odizolował się od świata zewnętrznego, poświęcając się wyłącznie swojej pracy. Jego żona, Berta, żyjąca miłością do najmłodszego syna i wierząca w sprawiedliwość walczących Niemiec, gardziła mężem, nazywając go dziwakiem i pedantem. Kobieta potrafiła pogodzić się ze śmiercią najstarszego syna, który zginął na froncie, tłumacząc to tym, że działał w imię miłości do ojczyzny. Córka profesora, Ruth, jest artystką, która żyje „mocnymi” wrażeniami, dostrzegając wyłącznie, to co chce. Najmłodszy syn, Willi, jest przyczyną hańby profesora Sonnenbrucha – młodzieniec, wychowany w szeregach Hitlerjugend stał się człowiekiem bezwzględnym, okrutnym i ślepo oddanym Hitlerowi. Synowa Liesel to kobieta nieszczęśliwa, przeżywająca stratę męża i dzieci, pełna nienawiści do wroga, mściwa. Pozorny spokój domu rodziny Sonnenbruch burzy pojawienie się zbiega z obozu jenieckiego, Joachima Petersa, byłego asystenta naukowca, antyfaszysty. Mężczyzna uświadamia profesorowi, jak błędną jest droga, którą wybrał, by przetrwać wojnę i do czego tak naprawdę służą jego badania naukowe. Ruth, która obojętnie odnosiła się do cierpienia innych ludzi, przejmuje inicjatywę i pomaga uciekinierowi. Zostaje za to aresztowana i nigdy już nie wróci do rodzinnego domu. Dom rodziny Sonnenbruch odzwierciedla sytuację, w jakiej znalazło się wiele rodzin niemieckich w okresie okupacji, a każda z postaci jest symbolem sposobów, w jaki ludzie starali się zaakceptować hitlerowską rzeczywistość.

Motyw dziecka – motyw dziecka pojawia się dwukrotnie w dramacie Leona Kruczkowskiego. W akcie pierwszym na posterunek żandarmerii w okupowanej Polsce zostaje przyprowadzony żydowski chłopiec, sierota, którego rodzina została zamordowana przez okupanta, a on przez jakiś czas musiał samotnie ukrywać się przed Niemcami. Schwytany przez młynarza Schultza jest obojętny i świadomy swojej sytuacji. Dziecko zostaje zamordowane przez żandarma Hoppa, który niejako wbrew sobie i swojemu człowieczeństwu musi postąpić zgodnie z przepisami, choć chłopiec przypomina mu najstarszego syna. Żydowskie dziecko staje się symbolem cierpienia ludzi, którzy w obliczu wojny zobojętnieli na otaczającą rzeczywistość i bez sprzeciwu przyjmowali wyrok śmierci. Odzwierciedla także bezduszność i bezwzględność niemieckich żołnierzy. Jego przeciwieństwem jest najstarszy, trzynastoletni syn żandarma Hoppa, dziecko, mające kochających rodziców. To właśnie w imię miłości do rodziny Hoppe zamordował żydowskiego chłopca. Scena, w której profesor Sonnenbruch częstuje malca jabłkiem ma znaczenie symboliczne – podobny gest wykonał przed kilkoma dniami Hoppe, dając wygłodniałemu Chaimkowi owoc. Scena ta wywołuje wyrzuty sumienia żandarma i uświadamia, że wśród tych, którzy posłusznie wykonywali polecenia władzy hitlerowskiej, byli również tacy, którzy robili to wbrew sobie, tłumacząc to koniecznością ochrony siebie i najbliższych.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Niemcy - streszczenie w pigułce
2  Charakterystyka Waltera Sonnenbrucha
3  Symbolika rekwizytów w dramacie – jabłko, koniak i naszyjnik



Komentarze
artykuł / utwór: Motywy literackie w „Niemcach”







    Tagi: